Gamle stadnamn i Hedalen

Då Harald Dokkehaug skreiv hovudfagsoppgåva Hedalens gardshistorie i 1940, gjorde han meir enn å kartleggje gardar og busetnad. Han gjekk også grundig inn i stadnamna i bygda – og prøvde å finne svar på kva namna kunne fortelje om natur, busetnad og menneske gjennom hundrevis av år.

Fisk, fangst og ressursar

Stadnamna fortel også om kor viktig naturressursane var.

Innsjønamnet Strøn er vanskeleg å tolke, men Dokkehaug meiner det kan vera knytt til eit gammalt ord for vinning eller utbytte. Forklaringa kan vere at vatnet gav gode fiskefangstar – noko han skriv at det framleis gjorde på hans tid.

Vidalen kan ifølgje ei tolking ha samanheng med jakt eller fiske, gjennom eit gammalnorsk ord for fangst.

Enkle namn med lang historie

Nokre namn har enklare forklaringar, men kan likevel vere svært gamle.

Vangen kjem truleg frå det gammalnorske ordet vangr, som betyr ein open og flat plass.

Vestrom blir forklart som «den vestlege heimen», frå gammalnorsk vestr og heimr.

Øverby tyder ganske enkelt «den øvre garden».

Amsrud blir knytt til ordet åmot, som viser til staden der to elvar møtest. Tidlegare rann Vesleelva saman med Hedalselva ved garden.

Eit språkleg detektivarbeid

Dokkehaug sitt arbeid viser kor mykje historie som ligg gøymd i stadnamn. Namna fortel om landskap, tru, fiske, gardsdrift og gamle språkspor som elles kunne gått tapt.

Sjølv om mange av forklaringane ikkje kan stadfestast fullt ut, står arbeidet hans fram som eit viktig dokument over lokal kulturhistorie i Hedalen – og som eit fascinerande språkleg detektivarbeid.